Dag van de leerkracht:
5 oktober dag van de leerkracht. Een mooi moment om als leerkracht in het zonnetje gezet te worden. Dit jaar is het anders.
De leerkrachten zetten zichzelf ondanks het stormachtige weer in het zonnetje door massaal te staken.
De boodschap is duidelijk. We willen meer geld en minder werkdruk. Een redelijke eis waarbij we afhankelijk van de overheid zijn als het om ons loon gaat. Staken is dus een logische stap om deze boodschap af te geven.
Werkdruk?
Maar hoe zit het dan met de werkdruk die ervaren wordt? Werkdruk heeft te maken met interpretatie en is daardoor een persoonlijke ervaring.
Er is inderdaad een grote verscheidenheid aan taken die je als leerkracht in het primair onderwijs moet vervullen. De afgelopen jaren worden er steeds meer eisen gesteld aan de beroepsgroep.
Sinds 2014 is de wet passend onderwijs ingevoerd. Ook hierover valt genoeg te zeggen.
Maar dit alles kan toch geen reden tot klagen zijn, want er zijn immers in de CAO afspraken gemaakt over het verlagen van de werkdruk. Er is bijvoorbeeld een 40-urige werkweek ingevoerd en er zijn verschillende hulpmiddelen waarmee kritisch gekeken kan worden naar de balans van de taken en werkzaamheden binnen de organisatie van de school.
Controle versus Vertrouwen
Het inzetten van de tools om balans in taken en werkzaamheden aan te brengen leidt helaas niet altijd tot functionele en/of sociale werkdrukverlaging.
Er wordt een systeem gehanteerd waarbij alle uren nauwkeurig in een normjaartaak weg worden gezet. Hierop volgt een bepaalde mate van controle waardoor de suggestie gewekt wordt dat er geen vertrouwen is in de professionaliteit van de leerkracht.
Niet het aantal uren dat je werkt moet voorop staan. Vooral datgene wat je naast je primaire verantwoordelijkheden als leerkracht toevoegt aan de onderwijsorganisatie en ontwikkeling van kinderen doet ertoe.
De ´taak-uurtjes-cultuur´ werkt in de hand dat mensen minder betrokken zijn en innovatie achterblijft door inperking van de vrijheid en ruimte voor initiatieven.
Een gemiste kans en ontzettend zonde, want juist het inzetten van individuele talenten, kwaliteiten en ideeën geeft leerkrachten positieve energie en een drive om het onderwijs op een hoger niveau te brengen.
Ondernemerschap in het onderwijs
We moeten zelf de regie pakken en vanuit een ondernemende houding bekijken waar wij een verschil kunnen maken.
Als het gaat om ons loon zijn we afhankelijk van keuzes in de politiek, maar om de ervaren werkdruk te verlagen kunnen we zelf ook een verschil maken. We zijn gewend om volgens vaste structuren en gewoonten te werken. Maar het is goed om de volgende vragen eens aan onszelf te stellen.
– Welke administratieve werkzaamheden zijn echt noodzakelijk?
– We beschikken over een grote hoeveelheid digitale leermiddelen en leerlingvolgsystemen.
Waarom dan nog kopiëren en overzetten naar papieren documenten?
– Moeten we overleg, vergadering en cursusbijeenkomsten altijd teambreed volgen?
– Draagt datgene wat ik doe als leerkracht echt bij aan de ontwikkeling van de kinderen?
– Durf ik keuzes te maken die bijdragen om te ontwikkelen en een betere leerkracht te worden?
Laten we ook bij onszelf beginnen. We kunnen veranderen door zaken anders te organiseren. Dat vraagt een ondernemende houding.
Staken is een werkwoord. Laten we daarom vandaag 5 oktober 2017 ook nadenken onze eigen rol als leraar om zo het verschil te maken.