“Ineens was er vanmiddag witte rook voor de basisscholen” Zo opende het NOS journaal gisteren het item over het akkoord wat het kabinet en de onderwijsbonden hebben bereikt om de werkdruk in het onderwijs te verlagen. (bericht van de NOS van 16 februari 2018). Een akkoord wat na stakingen, overleg van de bonden, media aandacht en de inzet van de actiegroep ‘PO in actie’ tot stand kwam.
Laat ik voorop stellen dat ik als onderwijzer met alle extra middelen die beschikbaar komen voor kwalitatief goed onderwijs erg blij ben. Volgens het Ministerie van OCW zo’n € 35.000,- per school. (Twitterbericht OCW)
Toch vraag ik mij af of het zal helpen. Noem het een pessimistische gedachte. Mijnziens is er meer aan de hand.
Onlangs kwam ik op school met een ouder in gesprek. Over het onderwijs, de actualiteit en de naderende staking. Of de werkdruk echt zo hoog was als er in de media wordt beweerd. Volgens deze nuchtere ouder ben je namelijk zo druk als je jezelf maakt.
Onwillekeurig dacht ik terug aan een boek wat ik afgelopen zomer meenam voor een weekend op Terschelling. ‘Nooit meer te druk’ van Tony Crabbe. Met enige scrupule las ik wat Tony verstaat onder ‘drukte’. Hij noemt in zijn boek een aantal oorzaken waarom we het in feite druk hebben. (T. Crabbe, ‘Nooit meer te druk’, (Amsterdam, Luitingh-Sijthoff, 2014), 15-17
- Druk zijn is makkelijker
- Druk zijn is vermijding
- Druk zijn is een merk
- Druk zijn is een verslaving
- Druk zijn is wat alle anderen zijn.
Toch is wat hij schreef mij bijgebleven. Het maakte mij bewust van patronen waar je in kunt zitten. Het deed me (opnieuw) realiseren dat je altijd een keus hebt. Maar keuzes maken vergt moeite. Het is vaak makkelijker om te doen wat je altijd al deed.
En dat is precies waarom ik pessimistisch ben over het bereikte akkoord. Het extra geld is er. Nu is het aan de scholen. Zij moeten bedenken wat handig is, aldus onderwijsminister Slob. Echter deze autonomie vraagt ook verantwoordelijkheid.
Lukt het het onderwijs om de goede keuzes te maken? Zodat het vrijgekomen geld ook daadwerkelijk gaat zorgen voor een verlaging van de werkdruk. Werkdruk die door velen als ’te hoog’ wordt ervaren.
Ondanks mij scepsis zie ik het proces van keuzes maken met vertrouwen tegemoet. Wel moeten we ook naar ons zelf durven kijken. Ons afvragen waar de daadwerkelijke moeite zit. En ja, daar moeten we samen goed over nadenken. Laten wij dáár moeite voor doen.